Hoe maak je foto's met extreem lange belichtingstijd met een spiegelreflexcamera?

In fotografiecursussen wordt vaak de vraag gesteld: "Wat is een lange belichtingstijd?" Veel beginnende fotografen willen graag een specifieke sluitertijd in de uitleg horen. Lange belichtingstijden zijn echter niet alleen afhankelijk van het onderwerp; ze zijn sterk afhankelijk van je artistieke visie op je beelden. Technieken zoals panning, light painting en nachtfotografie maken gebruik van lange belichtingstijden. Maar die technieken komen in latere artikelen aan bod. Vandaag bespreken we "ultralange" belichtingstijden – die enkele minuten duren – die mogelijk zijn met spiegelreflexcamera 's . Dit soort belichtingen creëert surrealistische en dromerige beelden. Ze maken gebruik van neutrale densiteitsfilters (zie ze als een zonnebril voor je lens) om de belichtingstijd aanzienlijk te verlengen, veel verder dan wat je kunt bereiken door simpelweg de ISO te verlagen en het diafragma te verkleinen.

1) Waarom gebruiken we zulke lange belichtingstijden?

Extra lange belichtingstijden worden gebruikt om een ​​gevoel van mysterie in foto's te creëren, waarbij beweging subtiel vervaagt en de compositie sterk wordt vereenvoudigd. Ze transformeren wolken in vloeiende lijnen, laten water op suikerspin lijken en zorgen ervoor dat mensen verdwijnen of als geesten verschijnen. Maar het belangrijkste voordeel van extra lange belichtingstijden is dat ze de compositie vereenvoudigen en het beeld reduceren tot de essentie: lijnen, vormen en toonovergangen.

2) Uitrusting

Om lange belichtingstijden te bereiken, heb je naast een spiegelreflexcamera, groothoeklens, statief , bekabelde/draadloze bewerkingssoftware en volledig opgeladen batterijen, ook degelijke neutrale densiteitsfilters (ND-filters) nodig. Deze filters verminderen de hoeveelheid licht die de lens binnenkomt, waardoor je de sluitertijd kunt verlengen van fracties van een seconde tot meerdere minuten, zelfs bij daglicht.

Andere benodigdheden zijn onder andere:

• Een app of tabel voor het omrekenen van belichtingstijden (er zijn veel gratis apps voor lange belichtingstijden beschikbaar voor je mobiele telefoon, zoek naar 'calculators voor lange belichtingstijden').
• Camerakap om lichtlekkage te voorkomen
• Tijdelijk (hiervoor kan een telefoon gebruikt worden)
• Een goed boek, een lange muziekplaylist en heel veel geduld!

3) Vaste neutrale dichtheidsfilters (ND-filters)

Neutrale densiteitsfilters (ND-filters), ook wel "grijsfilters" of "donker glas" genoemd, zijn ontworpen om alle zichtbare kleuren licht gelijkmatig te filteren, wat betekent dat ze de kleuren van de uiteindelijke afbeelding niet zouden mogen beïnvloeden. Helaas is dit bij zeer lange belichtingstijden niet altijd het geval. Bij belichtingstijden van meer dan vijf minuten kan er soms een roze of magenta tint in de afbeelding verschijnen. Dit komt doordat sommige ND-filters hogere golflengten van licht (infrarood) niet volledig blokkeren, waardoor deze zich ophopen op de sensor van de camera. Deze roze tint kan meestal worden gecorrigeerd door de witbalans in de nabewerking aan te passen. Bovendien combineren veel filterfabrikanten tegenwoordig ND-filters met infraroodblokkerende eigenschappen. Om deze tint volledig te vermijden, geven veel fotografen er de voorkeur aan om hun lange belichtingsfoto's naar zwart-wit om te zetten.

De eerste afbeelding hieronder toont de onbewerkte versie, waarbij de paarse tint opvalt. De tweede en derde afbeelding tonen de definitieve, bewerkte versies in respectievelijk kleur en zwart-wit.

Je hebt vast wel eens gehoord van geleidelijke of gesplitste ND-filters, essentiële hulpmiddelen in de wereld van spiegelreflexcamera's. Deze filters kenmerken zich door een transparante onderste helft en een donkere bovenste helft. Gesplitste ND-filters worden gebruikt wanneer het dynamisch bereik van een scène te groot is om door de camera op een evenwichtige manier vastgelegd te worden. Ze worden vaak gebruikt in landschapsfotografie om heldere luchten donkerder te maken. Voor lange belichtingstijden heb je vaste ND-filters nodig, onmisbare accessoires voor digitale camera's. Deze filters hebben, zoals de naam al doet vermoeden, een uniforme donkere kleur.

De afbeelding toont Lee's rechthoekige ND-filters met twee en drie stops en een vloeiend verloop, evenals het Big Stopper-filter met tien stops en een massief ontwerp, en de bijbehorende rechthoekige filterhouder.

3.1) Vermogen van het ND-filter

Neutrale densiteitsfilters (ND-filters) worden geclassificeerd op basis van hun vermogen om licht te blokkeren; de sterkte van het filter is rechtstreeks evenredig met de hoeveelheid geblokkeerd licht, wat resulteert in langere belichtingstijden. De classificatiesystemen voor deze filters verschillen per fabrikant, wat tot verwarring kan leiden. De drie belangrijkste systemen die worden gebruikt om de filtersterkte te beschrijven zijn: filtersterkte, lichtreductiefactor en optische dichtheid.

Het filtersterktesysteem is wellicht het gemakkelijkst te begrijpen van alle classificatiesystemen. Dit systeem geeft het aantal belichtingsstops (stops) aan dat een filter blokkeert. Singh-Ray gebruikt dit systeem voor zijn inschroefbare ND-filters. De Singh-Ray Mor-Slo 10-Stop ND-filter biedt bijvoorbeeld een lichtreductie van 10 stops. B+W gebruikt dit systeem ook, zij het minder expliciet; zij duiden hun filters aan als ND1xx, waarbij xx de filtersterkte aangeeft. De B+W ND106 is bijvoorbeeld een 6-stops filter. B+W gebruikt overigens zowel filtersterkte als optische dichtheid (hieronder besproken) om de sterkte van hun filters te beschrijven.

De lichtreductiefactor is een getal dat beschrijft hoeveel licht een filter doorlaat. Een ND4-filter laat bijvoorbeeld een kwart (1/4) van het licht door, terwijl een ND8-filter een achtste (1/8) van het licht doorlaat. Hoya gebruikt dit systeem; zo laat het Hoya ProND2- filter bijvoorbeeld de helft (1/2) van het licht door.

Het derde getal dat wordt gebruikt om de opaciteit van een neutraal grijsfilter (ND-filter) te beschrijven, is de optische dichtheid. ND-filters zijn essentiële accessoires voor digitale camera's. Mathematisch gezien wordt optische dichtheid gedefinieerd als de logaritme (grondtal 10) van de factor waarmee het filter de lichtintensiteit vermindert. Een filter van één stop vermindert het licht met een factor 2 (waardoor de helft van het licht erdoorheen kan). De optische dichtheid is dus log(2), wat gelijk is aan 0.3. Een filter van vier stops vermindert het licht met een factor 16 (waardoor 1/16 van het licht erdoorheen kan). De optische dichtheid is dus log(16), wat gelijk is aan 1.2. Elke factor 0.3 van de optische dichtheid vermindert de hoeveelheid licht die erdoorheen gaat met één stop. Bedrijven zoals Cokin, Tiffen, Formatt Hitech, Lee en B+W gebruiken dit classificatiesysteem, dat essentieel is om te begrijpen hoe deze filters werken met een DSLR-camera. Het Tiffen 0.6 ND- filter is bijvoorbeeld een filter van twee stops. Het Lee Big Stopper Neutral Density 3.0 filter is een filter met tien stops. En tot slot is er het Formatt Hitech Firecrest ND 3.9 filter , een formidabel filter met dertien stops.

Om de vergelijking te vereenvoudigen, presenteren we hier een tabel die samenvat hoe de belangrijkste filterfabrikanten hun neutrale densiteitsfilters (ND-filters) classificeren en benoemen.

3.2) Soorten ND-filters

Neutrale grijswaardenfilters (ND-filters) zijn verkrijgbaar in twee hoofdtypen: rond met schroefdraad en rechthoekig. Het rechthoekige type vereist een speciale houder die aan de voorkant van de lens wordt bevestigd, waarin het rechthoekige filter vervolgens wordt geplaatst. Veel fotografen geven de voorkeur aan het type met ronde schroefdraad vanwege het installatiegemak en de kleinere kans op lichtlekkage aan de zijkanten.

Bij de aanschaf van een ND-filter is het verstandig er een te kiezen die past op de grootste diameter van uw lenzen. Als u lenzen met een kleinere diameter hebt en hetzelfde filter daarop wilt gebruiken, is een step-up ring de oplossing. Met een step-up ring kunt u de schroefdraad van het filter met de grotere diameter verbinden met de schroefdraad van de lens met de kleinere diameter, wat meer flexibiliteit biedt.

Als voorbeeld is hier de Tiffen 62-77mm step-up ring . Met deze ring kunt u een 77mm filter op een 62mm lens gebruiken.

3.3) Welke sterkte van het ND-filter heb ik nodig?

Voor fotografie met lange belichtingstijden overdag is het aan te raden twee filters te gebruiken: één met een vermogen van 10 stops en één met een vermogen van 6 stops. Deze kunnen gecombineerd worden voor een totaal vermogen van 16 stops. Een circulair polarisatiefilter vermindert de belichting met ongeveer twee stops en kan ook gecombineerd worden met ND-filters. Hoewel meerdere filters gecombineerd kunnen worden, is het raadzaam om er maximaal twee te gebruiken om vignettering aan de randen van de afbeelding te voorkomen.

Hier is een voorbeeld van twee ND-filters: het donkere filter is een B+W ND106 (6 stops) en het lichtere filter is een Tiffen ND0.6 (2 stops). Gecombineerd geven ze een totaal effect van 8 stops.

4) Het kiezen van passende doelen

Om met een spiegelreflexcamera prachtige foto's met lange belichtingstijd te maken, kies je scènes die stilstaande en bewegende elementen combineren. Dit contrast zorgt voor een boeiend visueel effect. Beweging is te vinden in water, wolken, verkeer en mensen. Hier zijn enkele voorbeelden van mooie onderwerpen:

• Stapels hout of steigers met een zeer verre en lage horizon.
• Jachthavens of havens – maar pas op voor aangemeerde boten die in het water schommelen, ze kunnen als spookbeelden op de foto verschijnen!
• Bij close-ups van de gebouwen zijn alleen de muren en de wolken te zien.
• Uitgestrekte landschappen met rollende mist of dramatische wolkenpartijen.
• Oude, afgelegen gebouwen met wuivend gras en voorbijtrekkende wolken.

5) Hoe maak je foto's met een zeer lange belichtingstijd?

Om zeer lange belichtingstijden te bereiken, moeten fotografen elke opname nauwgezet plannen en uitvoeren, met veel aandacht voor compositie, camera-instellingen en beeldstabilisatie. Deze beelden vereisen langere sluitertijden, het tegenovergestelde van snel en spontaan fotograferen. Zorgvuldig nadenken en plannen zijn daarom essentieel voordat de ontspanner wordt ingedrukt.

5.1) Samenstelling

Om de perfecte compositie voor een lange belichtingstijd te bereiken, begin je met het bepalen van het beste standpunt op je opnamelocatie. Evalueer vervolgens de scène zorgvuldig door een aantal korte testfoto's te maken en deze te bekijken op het schermpje aan de achterkant van de camera. Stel jezelf de volgende vragen: Moet ik iets naar links of rechts bewegen? Wat is de ideale hoogte voor de horizon? Zijn er storende elementen aan de randen van het beeld? Zodra je tevreden bent met de compositie, zet je je statief neer en monteer je je camera. Mogelijk moet je nog een paar kleine aanpassingen aan de compositie maken voordat je de uiteindelijke foto met lange belichtingstijd maakt.

Zodra je de camera op het statief hebt geplaatst, sluit je een ontspankabel of afstandsbediening aan en selecteer je de laagste native ISO-waarde die je camera biedt. Zorg ervoor dat beeldstabilisatie is uitgeschakeld. Controleer vervolgens of je foto goed is gekadreerd.

5.2) Het diafragma kiezen

Bij lange belichtingstijden kunt u uw camera het beste instellen op diafragmavoorkeur en een relatief klein diafragma kiezen (f/8 of kleiner). Diafragma's tussen f/8 en f/11 zijn ideaal voor de meeste lenzen en bieden de beste balans tussen scherpte en scherptediepte. Als u een groothoeklens gebruikt (24 mm of breder), zorgen deze diafragma's voor een grote scherptediepte en een scherpe focus van rand tot rand. Het is raadzaam om diafragma's van f/22 en kleiner te vermijden om diffractie te minimaliseren, het verlies aan scherpte dat ontstaat door lichtbuiging rond de diafragmalamellen. Dit effect is vooral merkbaar bij het gebruik van zeer kleine diafragma's op spiegelreflexcamera's.

5.3) Focus

Om scherp te blijven bij lange belichtingstijden, schakelt u uw camera over naar de handmatige scherpstelmodus en stelt u de scherpstelling zorgvuldig in op de scène. Het is over het algemeen het beste om scherp te stellen op een punt op ongeveer 3 tot 6 meter voor de camera. Dit zorgt voor scherpte in zowel de voor- als achtergrond van de afbeelding. Talrijke apps kunnen u helpen bij het bepalen van de optimale scherpstelafstand voor maximale scherptediepte. Bij digitale camera's is het controleren van de scherpstelling eenvoudig via het scherm van de camera. Houd er echter rekening mee dat aberratie onacceptabel kan worden bij het gebruik van zeer kleine diafragma's, zoals eerder vermeld. Maak een testfoto en controleer de scherpstelling. Stel de scherpstelling indien nodig opnieuw bij. Het is een goede gewoonte om een ​​stukje gaffertape over de scherpstelring te plakken om onbedoelde beweging te voorkomen nadat de gewenste scherpstelling is bereikt.

Al dit compositie- en scherpstelwerk moet voltooid zijn voordat je neutrale grijsfilters (ND-filters) bevestigt. Je zult merken dat wanneer je ND-filters op de voorkant van de lens bevestigt , je niet meer scherp door de zoeker kunt kijken! Het scherm is te donker om de compositie te bepalen, laat staan ​​om scherp te stellen.

5.4) De sluitertijd bepalen voor lange belichtingstijden

De volgende stap is het bepalen van de benodigde belichtingstijd na het bevestigen van de ND-filters. Zodra deze filters op uw lens zijn bevestigd, kan de camera de belichting niet meer automatisch meten. Daarom moet u de juiste belichting berekenen op basis van de sterkte van de gebruikte ND-filters en de belichtingswaarde vóór het bevestigen ervan.

Voordat je filters aanbrengt, meet je de belichting met een spotmeter of de ingebouwde lichtmeting van de camera (door de ontspanknop half in te drukken). Een gangbare procedure is om in deze fase twee foto's met "normale" belichting te maken en het histogram te controleren om er zeker van te zijn dat de belichting correct is voordat je de ND-filters aanbrengt. Noteer de gemeten sluitertijd.

Onthoud dat een "stop licht" betekent dat de totale hoeveelheid licht die de sensor bereikt, wordt verdubbeld of gehalveerd. Een ND-filter van drie stops verhoogt bijvoorbeeld je sluitertijd met drie stops. Dus als je oorspronkelijke meting een sluitertijd van 1/125 seconde opleverde, kan het gebruik van een filter van drie stops deze verhogen tot 1/15 seconde (1/125 naar 1/60 seconde is één stop, 1/60 naar 1/30 seconde is twee stops en 1/30 naar 1/15 seconde is drie stops). Om je belichting echter aanzienlijk te vertragen, heb je ongeveer 16 stops lichtreductie nodig. Met een filter van 16 stops kunnen de berekeningen wat ingewikkeld worden, vooral omdat handmatige berekeningen tijdrovend kunnen zijn! Gebruik deze tabel om je te helpen bij de conversie. Zoek in de rij "Geen filter" de sluitertijd die je hebt gemeten. Ga vervolgens naar de rij die de sterkte van het ND-filter beschrijft dat je gebruikt. Het snijpunt van deze rij en kolom is de nieuw omgerekende sluitertijd. Als alternatief kunt u een app voor belichtingsberekening downloaden op uw telefoon. Met een 16-stops filter (bijvoorbeeld een 6-stops filter en de laatste 10 stops gecombineerd) wordt de oorspronkelijke belichting van 1/125 seconde maar liefst 8 minuten!

5.5) Het uitvoeren van de slag

Om te beginnen met fotograferen, nadat je de sluitertijd hebt berekend die is aangepast aan het filter, schakel je je DSLR-camera over naar de handmatige modus. Stel het gewenste diafragma en de sluitertijd in op de Bulb-modus. Zorg voor een nauwkeurige scherpstelling en een stabiele statiefkop, en bevestig vervolgens voorzichtig het ND-filter of de filterset.

Om te voorkomen dat ongewenst licht de camera binnendringt, bedek je de camera en lens met een donkere doek of jas en zet je deze vast met klemmen. Bij zeer lange belichtingstijden kan licht gemakkelijk de camera binnendringen, vooral via de zoeker.

Op deze foto van de vuurtoren van Cape Nedic in Maine is de lensdop weggelaten. Hoewel dit technisch gezien geen "heel" lange belichtingstijd was, was deze voldoende om licht door de zoeker te laten vallen.

Je bent nu klaar om de foto te maken. Gebruik de ontspankabel en houd de ontspanknop ingedrukt. Stel een timer in en ontspan terwijl je wacht. Deze tijd wordt vaak gebruikt om rond te lopen en nieuwe composities te zoeken. Wanneer de timer is afgelopen, schroef je de ontspankabel los om de belichting te stoppen. Maak je geen zorgen als de belichting niet perfect is; bij belichtingen die meerdere minuten duren, heeft het geen invloed op de uiteindelijke belichting van de foto als de sluiter een paar seconden langer open blijft.

6) Tips

Om de beste resultaten te behalen met lange belichtingstijden, moet u na elke opname altijd het histogram controleren. Foto's vereisen vaak een langere belichtingstijd dan aanvankelijk berekend. Als het histogram naar links is gestapeld, verhoog dan de belichtingstijd met een hele stop, waardoor de belichtingsduur in feite verdubbelt. Als de belichting bijvoorbeeld is ingesteld op acht minuten, probeer dan zestien minuten.

Over het algemeen wordt aangeraden om drie opnamen per afbeelding te maken, waarbij elke opname een belichtingsverschil van 1/2 of 1 stop heeft, afhankelijk van het dynamisch bereik van de scène. In Photoshop kun je deze afbeeldingen combineren met behulp van lagen en laagmaskers om de beste details in schaduwen en hooglichten te verkrijgen.

Zorg ervoor dat je in RAW-formaat fotografeert, want dit geeft je maximale flexibiliteit bij de latere nabewerking van je foto's. Je kunt hiermee de belichting, witbalans en andere details aanpassen zonder kwaliteitsverlies.

Schakel ruisonderdrukking uit voor lange belichtingstijden op je camera. Het klopt dat de camerasensor bij lange belichtingstijden warmer wordt, waardoor je extra ruis en 'hete pixels' in je foto's ziet. Het gebruik van deze functie verdubbelt echter de belichtingstijd, en software zoals Lightroom verwijdert 'hete pixels' automatisch en efficiënt.

Meer specifiek maakt de ruisonderdrukkingsfunctie voor lange belichtingstijden direct na de eerste foto een tweede opname, maar ditmaal met gesloten sluiter. Dit 'donkere frame' wordt gebruikt om elektronisch ruis uit de originele afbeelding te verwijderen. Hoewel fotografie met lange belichtingstijden zich kenmerkt door een langzamer en aangenamer tempo, is het verdubbelen van de belichtingstijd niet altijd wenselijk.

Laat de camerasensor tussen de opnames door een paar minuten afkoelen. Dit helpt om ruis en 'hete pixels' te verminderen die ontstaan ​​wanneer de sensor opwarmt, wat zorgt voor een betere beeldkwaliteit.

Zorg ervoor dat je een volledig opgeladen batterij en twee reservebatterijen in je tas hebt. Lange belichtingstijden, vooral bij koud weer, verbruiken batterijen erg snel, en het kan zijn dat je de batterij tijdens één fotosessie meerdere keren moet vervangen.

Om een ​​spookachtig beeld te creëren, ga je in het beeld staan ​​en blijf je ongeveer een derde van de belichtingstijd volkomen stil staan. Hierdoor reflecteert er genoeg licht op je om door de sensor van een spiegelreflexcamera te worden vastgelegd, maar niet genoeg om je als een solide, duidelijk object te laten verschijnen. In deze afbeelding waren de meeuwen niet de hele belichtingstijd in beeld. Toen ze landden, bleven ze niet stil staan. Let op hoe ze eruitzien als spookachtige figuren.

7) Afsluitende gedachten

Sommigen betwijfelen de meerwaarde van lange belichtingstijden in plaats van het combineren van meerdere korte belichtingstijden in Photoshop om ruisvrije beelden te verkrijgen. Hoewel het waar is dat deze methode ruisvrije beelden kan opleveren, heeft Naseem dit onderwerp onlangs behandeld in zijn artikel "Zijn polarisatie-, ND- en UV-filters nutteloos?". Zijn argument sluit hierbij aan. De essentie van het creëren van deze beelden ligt in het vertragen, het loslaten van de filosofie van snel, continu fotograferen en het koesteren van het moment – ​​de kenmerken van zeer lange belichtingstijden.

Het maken van foto's met zeer lange belichtingstijden is een verfrissende afwijking van de 'gewone' fotografie. Het dwingt de fotograaf om diep na te denken over de compositie. Een enkele opname kan, van de eerste planning tot de uiteindelijke uitvoering, inclusief het maken van meerdere belichtingen (bracketing), wel 45 minuten tot een uur in beslag nemen. Dit doet denken aan het tijdperk van de analoge fotografie, waar elke opname zorgvuldig werd gepland en berekend, en het maken van honderden foto's in de hoop één goede foto te krijgen simpelweg geen optie was.

We hopen dat dit artikel een aantal van uw vragen over ultralange belichtingstijd fotografie heeft beantwoord en u heeft geïnspireerd om het eens te proberen. We zijn ervan overtuigd dat u onder de indruk zult zijn van de resultaten en de unieke ervaring die het biedt!