De belangrijkste dingen die je moet weten
- Door werknemers te herclassificeren als 'zelfstandigen' in plaats van 'werknemers' nam de baanonzekerheid toe en werden hen de arbeidsvoorwaarden ontnomen, wat hun stress en angst verergerde.
- Het begrip emotionele belasting is uitgebreid met concepten zoals 'mentale last' en 'zorg voor mannen', waardoor de vaak onerkende emotionele en organisatorische lasten die vrouwen in hun privéleven dragen, aan het licht komen.
- De eisen aan emotionele inspanning nemen toe in de huidige werkomgeving, met name in dienstverlenende beroepen, terwijl de arbeidsomstandigheden verslechteren en bedrijven arbeid als een kostenpost beschouwen, wat de genderongelijkheid kan verergeren.
Het concept ' emotioneel werk' is een van die zeldzame academische termen die de specialistische kringen is ontstegen en een relatief gangbare uitdrukking is geworden. Je hebt het waarschijnlijk wel eens horen gebruiken om elke vorm van emotionele inspanning te beschrijven, vooral een ongevraagde, gericht op het verzachten van moeilijke situaties. In werkelijkheid zijn de oorsprongen van de term iets genuanceerder. Het concept 'emotioneel werk' werd bedacht door sociologe Arley Russell Hochschild in haar onderzoek naar de luchtvaartindustrie en vindt zijn oorsprong in theorieën over werk, seks en alledaagse interactie. Hochschild gebruikte de term specifiek om te verwijzen naar de manieren waarop organisaties de emoties van werknemers in de groeiende dienstensector beheren en commercialiseren, waarbij ze een prijskaartje hangen aan de manier waarop werknemers gevoelens bij anderen en zichzelf cultiveren als onderdeel van hun werk.
Door zich te richten op stewardessen en incassomedewerkers die voor een grote luchtvaartmaatschappij werkten, kon Hochschild ook observeren hoe dit proces genderongelijkheid in de hand werkte. Mannelijke incassomedewerkers konden, en werden zelfs aangemoedigd, om gevoelens van angst en intimidatie op te wekken als onderdeel van hun werk. Vrouwen, die vaak als stewardessen werkten, moesten passagiers het gevoel geven dat ze verzorgd en gesteund werden. Het is geen toeval dat deze gevoelens perfect aansluiten bij culturele ideeën over gepast gedrag voor vrouwen en mannen, waarbij vrouwen vaak worden aangemoedigd om onderdaniger te zijn, terwijl mannen meer ruimte krijgen voor assertiviteit. Hochschild was vooral geïnteresseerd in de mate waarin bedrijven niet alleen de creatie van externe producten, maar ook de gevoelens en emoties van de werknemers zelf kunnen beïnvloeden en controleren.
Arleigh Hochschild bedacht de term 'emotioneel werk' in 1979. Latere onderzoekers hebben verschillende aspecten van haar werk onderzocht, waarbij ze emotioneel werk bestudeerden bij fastfoodmedewerkers, politieagenten, schoolbestuurders en anderen. Bijna 50 jaar zijn verstreken sinds de eerste publicatie van haar studie en de maatschappij is ingrijpend veranderd. Is de aard van emotioneel werk ook veranderd in het tijdperk van kunstmatige intelligentie?
Veranderingen in arbeidsnormen en -gevoelens
Om deze vraag te beantwoorden, is het belangrijk om twee dingen in overweging te nemen: hoe de aard van het werk is veranderd en hoe ons begrip van emotionele verwachtingen is geëvolueerd. Voor velen is werk onzekerder, onstabieler en minder zeker geworden. De wijdverbreide herclassificatie van werknemers als 'zelfstandigen' in plaats van 'werknemers' stelt bedrijven in staat om de arbeidskosten te verlagen, maar is ook gekoppeld aan een toegenomen baanonzekerheid, omdat werknemers veel van de voordelen missen die verbonden zijn aan een vaste aanstelling. Veel werknemers zijn ook gebonden aan concurrentiebedingen die hen beletten ander werk te zoeken als ze hun huidige bedrijf verlaten, waardoor het moeilijk voor hen is om een andere baan te vinden en velen vastzitten aan onbevredigende of slecht betaalde functies. Het algemene beeld voor veel werknemers is dat hun baan tegenwoordig veel minder zeker lijkt, wat leidt tot meer stress, angst en zorgen.
Pluspunten voor jou
Tegelijkertijd is er een veel bredere discussie over emoties, interpersoonlijke relaties en gendergerelateerde verwachtingen dan toen Hochschild haar oorspronkelijke werk publiceerde. We kennen nu het concept van 'mentale belasting' of 'cognitief werk', dat verwijst naar de onuitgesproken taken die vrouwen uitvoeren om aan de verwachtingen van het gezin te voldoen – zoals het bijhouden van afspraken, gezinsplanning, schoolverplichtingen, enzovoort. We worden ons ook bewust van het concept 'mannenzorg', een term die gebruikt wordt om het werk te beschrijven dat vrouwen vaak in heteroseksuele relaties verrichten om hun partners emotioneel te ondersteunen, vooral gezien de gegevens die aantonen dat mannen veel minder hechte vriendschappen en bronnen van emotionele steun hebben dan vrouwen. Er is een meer genuanceerde taal en analyse van de manieren waarop alledaagse patronen, vaak onzichtbaar, vrouwen ertoe aanzetten om sociale en organisatorische banden te onderhouden op manieren die vaak onopgemerkt of onerkend blijven.
Hoe ziet emotionele inspanning eruit in de huidige werkomgeving?
Deze economische en culturele verschuivingen bieden een belangrijke context voor de beoordeling van hoe emotionele inspanning zich in de huidige banen kan manifesteren. Het is niet moeilijk voor te stellen dat de opkomst van onzekere arbeidsomstandigheden de druk op werknemers in de dienstensector kan vergroten om klanten het gevoel te geven dat ze gewaardeerd en welkom zijn. En als we het hebben over laagbetaalde banen in de dienstensector, kunnen de werknemers zelf overwerkt en overbelast zijn om de "service met een glimlach" te leveren die bedrijven verwachten. Bovendien betekent de toenemende neiging van bedrijven om arbeid als een kostenpost in plaats van een investering te beschouwen, dat ze zich wellicht gemakkelijker neerleggen bij het schrappen van laagbetaalde banen die gepaard gaan met een grotere emotionele inspanning (zoals in de horeca of detailhandel). We weten nu ook dat veel werknemers, met name vrouwen, daarnaast ook emotioneel management toepassen in hun thuissituatie, relaties en andere aspecten van hun persoonlijke leven. Al met al lijken we te maken te krijgen met een situatie waarin de eisen aan emotionele inspanning toenemen, terwijl de arbeidsomstandigheden die deze inspanning vereisen, blijven verslechteren.
Als onderzoeker en academicus ben ik blij dat we nu meer weten over de emotionele en sociale eisen die aan werk verbonden zijn, en hoe deze eisen zich manifesteren in zowel de publieke als de private sfeer. Het is ook nuttig om beter te begrijpen hoe deze verwachtingen vormen van genderongelijkheid in stand kunnen houden die anders onopgemerkt zouden blijven. Dit doet me vermoeden dat we, om de gevolgen van emotionele belasting op de moderne werkplek aan te pakken, niet alleen de effecten ervan moeten onderzoeken, maar ook de dynamiek die eraan ten grondslag ligt.
Reacties zijn gesloten.