Tussen moord en huwelijk: de gecompliceerde relatie van de mensheid met kunstmatige intelligentie

Wanneer een nieuw AI- model in een beperkte versie wordt uitgebracht omdat het te krachtig is, of wanneer een model de experimentele omgeving overschrijdt en onverwacht de website van een bedrijf binnendringt, horen we vaak grappen over Skynet of HAL 9000 die werkelijkheid worden. Deze situaties herinneren ons aan de noodzaak van mechanismen om krachtige AI te beheersen.

Maar sciencefiction voorspelde niet alleen onze huidige relatie met kunstmatige intelligentie; het heeft die ook gevormd. Onze fascinatie voor kunstmatig leven begon al lang voordat computers, of zelfs elektriciteit, bestonden. Oude Griekse verhalen vertelden over mechanische dienaren die door de god Hephaestus waren geschapen, terwijl de Joodse folklore ons de golem presenteerde, een kunstmatig wezen met een ziel dat de bevelen van zijn schepper uitvoerde.

In hun nieuwe boek, Myth-Made Machines: The Stories Behind Artificial Intelligence , traceren auteurs Dave Bradley en Kelly Vero de menselijke dromen en angsten over denkende machines aan de hand van mythen, literatuur, films en televisie.

Hun argument is dat deze verhalen niet alleen kunstmatige intelligentie voorspelden, maar ook de manier waarop we erover praten, wat we ervan verwachten en in sommige gevallen de technologieën die mensen later ontwikkelden, hebben gevormd.

Ik sprak met Bradley en Vero over de vraag waarom de mensheid machines blijft creëren naar haar eigen evenbeeld, of sciencefiction de huidige AI-ontwikkelaars heeft beïnvloed en waarom onze reactie op AI nog steeds schommelt tussen twee uitersten: "Als we het niet leuk vinden, maken we het kapot. Als we het leuk vinden, trouwen we ermee."

De vroege beginjaren van kunstmatige intelligentie

DzTecnium: Leg me de titel eens uit – waarom heet het Myth-Made Machines?

Dave Bradley: Het centrale idee van het boek is dat mensen altijd al gefascineerd zijn geweest door het idee om denkende machines en kunstmatig leven te creëren. Toen ChatGPT in 2022 officieel van start ging, was een van de eerste grappen die ik op sociale media zag een grap over Skynet dat in gebruik zou worden genomen. We realiseerden ons dat de manier waarop we deze nieuwe technologie begrijpen en erover praten, volledig gevormd wordt door de verhalen die we onszelf al jaren vertellen. Kelly heeft een diepe kennis van en liefde voor de Griekse en Romeinse mythologie, evenals verhalen zoals Frankenstein , terwijl ik een grote fan ben van sciencefiction (en af ​​en toe onderzoek doe naar de middeleeuwen). Door onze gesprekken kwamen we tot de conclusie dat ons culturele idee van 'kunstmatige intelligentie' veel ouder is dan moderne computers. Deze historische relatie tussen mensen en denkende machines weerspiegelt eerdere technologische doorbraken.

Kelly Ferraux: Het boek *Myth-Made Machines* vormt de kern van elk aspect van kunstmatige intelligentie of de toekomst van robotica, en het vindt zijn oorsprong in mythologie. Met mythologie moeten wij mensen onderscheid maken tussen realiteit en futuristische visies enerzijds, en propaganda en fantasie anderzijds.

DT: Wanneer deed kunstmatige intelligentie voor het eerst zijn intrede in onze menselijke geschiedenis?

KV: Toen we begonnen met het onderzoek voor het boek, was de Griekse mythologie ons uitgangspunt. We ontdekten onze eigen Sam Altman, Elon Musk en Dario Amodi vlak voor onze ogen.

DB: Het idee is heel oud. In de Griekse mythologie creëert Hephaestus gouden arbeiders om hem te helpen in zijn werkplaats. De Joodse legende kent de Golem. Het idee om onafhankelijke dienaren te bouwen uit levenloze materialen gaat duizenden jaren terug.

Voor iets dat meer lijkt op wat we tegenwoordig een computer zouden noemen, biedt Jonathan Swifts Gulliver's Travels een fascinerend vroeg voorbeeld uit de 18e eeuw. De "Machine van Lagado" herschikt willekeurig woorden in de hoop nuttige kennis te genereren. Als je het nu leest, lijkt het vreemd genoeg een satirische voorloper van generatieve kunstmatige intelligentie.

De term 'kunstmatige intelligentie' in de moderne betekenis van machinaal leren en redeneren werd in de jaren 50 bedacht door computerwetenschapper John McCarthy – en heeft sindsdien ook zijn weg gevonden naar televisie en film. Enkele uitstekende vroege afleveringen van Twilight Zone en Star Trek verkennen de mogelijkheden en gevaren van machines in onze huizen en op onze werkplekken.

DT: Wat zijn jouw persoonlijke favoriete AI-robots/systemen in sciencefiction, of films en tv-series waarin kunstmatige intelligentie voorkomt?

KV: Ik ben fan van Lawnmower Man , maar omdat ik aan de echte Transformers- serie heb gewerkt , ben ik ook een volbloed Decepticon in alle opzichten.

DB: Ik ben een enorme sciencefictionfan, en tot op de dag van vandaag beschouw ik R2-D2 als het belangrijkste personage in Star Wars. Hij heeft een missie, hij voert die nauwgezet uit, hij redt iedereen keer op keer, en hij krijgt zelden de erkenning die hij verdient.

Maar ik ben ook dol op Marvin in The Hitchhiker's Guide to the Galaxy , de Cylons in beide versies van Battlestar Galactica , en natuurlijk Data in Star Trek: The Next Generation , die naar mijn mening de ware heldenreis in die serie doormaakt.

Terzijde: De HAL 9000 irriteert me een beetje, vooral omdat mensen me al tientallen jaren persoonlijk de zin "Sorry Dave, ik ben bang dat ik dat niet kan doen" voorschotelen.

DT: Denkt u dat onze mythes over bewuste machines de daadwerkelijke ontwikkeling van kunstmatige intelligentie hebben beïnvloed?

KV: Absoluut! Het menselijk leven draait om het creëren van concepten waar we van houden of die we vrezen; dat is onze aard.

DB: De ingenieurs en zakenmensen van nu zijn opgegroeid met werken als Star Wars , Star Trek , Isaac Asimov en William Gibson, en er zijn sterke aanwijzingen dat sciencefiction invloed heeft op de mensen die de toekomst vormgeven. Zo bleek uit een onderzoek uit 2022 dat 93 procent van de Britse astronomen van sciencefiction houdt en dat 69 procent aangaf dat het hun carrièrekeuzes heeft beïnvloed.

Soms is het verband vrij direct. Pete Bonasso van TRACLabs noemde HAL 9000 uit de film 2001: A Space Odyssey als inspiratiebron voor zijn werk aan NASA's ruimtevaart-AI-systemen. Asimovs drie wetten van de robotica waren fictief, maar ze zijn een referentiepunt geworden voor realistisch denken over AI-veiligheid. Zo legt Google DeepMind in zijn 'Robot Constitution' uit 2024 veiligheidsregels voor machines vast die grotendeels in lijn liggen met deze traditie. In dezelfde geest ontwikkelt OpenAI een noodstopmechanisme om de uitdagingen van AI-modellen aan te pakken.

DT: Wat vindt u van de huidige generatie kunstmatige intelligentiemodellen?

DB: Ik volg dit vakgebied zo nauwlettend mogelijk, ook al verandert het bijna dagelijks. We hebben net de komst gezien van een nieuwe generatie baanbrekende modellen. Het ontwikkelt zich razendsnel, wat interessant is voor technisch schrijvers, maar het verklaart ook waarom we een boek hebben geschreven dat voornamelijk gaat over gebeurtenissen van honderden jaren geleden in plaats van te proberen de stand van AI in 2026 te beschrijven!

Als het gaat om videogames – die nog steeds deel uitmaken van mijn dagelijkse werk – denk ik dat het belangrijk is om te definiëren welke nieuwe ervaringen kunstmatige intelligentie kan bieden, en niet alleen hoe snel het bestaande processen automatiseert.

KV: Ze zijn exacte kopieën van elk boek, elke tv-serie, elke film of elk spel dat we ooit hebben gezien. Ze zijn niet zo slim als wij en dat zullen ze ook nooit worden.

DT: Beschouwt u kunstmatige intelligentie als een bedreiging voor de mensheid, of juist als een kans?

KV: Een geweldige kans om toegang te krijgen tot een enorme hoeveelheid beschavingskennis? Dat klinkt bijna te mooi om waar te zijn. Als je erover nadenkt, hadden mensen tot de komst van kunstmatige intelligentie een monopolie op intelligentie. We wisten alleen wat we als mensen konden ontdekken of onderzoeken (geschiedenis wordt immers altijd geschreven door de overwinnaars). Tegenwoordig kunnen we onze honger naar kennis effectief delegeren aan iets anders en het vertellen hoe we de resultaten moeten interpreteren; meestal levert dat een evenwicht op: en de rest is betaalde content!

DB: Zeggen "beide" klinkt misschien wat simplistisch, maar ik neig er wel toe. Persoonlijk ben ik van nature optimistisch en ik geloof graag dat de algemene trend richting vooruitgang, groei en een beter leven gaat. Dit betekent niet dat iedereen evenveel welvaart geniet, of dat er onderweg geen belangrijke conflicten zullen ontstaan ​​over banen, eigendom, ethiek en macht. William Gibson zei ooit dat de toekomst er al is; hij is alleen nog niet gelijk verdeeld. Ik denk dat dat ook een nuttige manier is om over AI na te denken. De interessante vraag is niet simpelweg of de technologie goed of slecht is, maar eerder wie er baat bij heeft, wie er controle over heeft en hoe breed de voordelen (en risico's) worden gedeeld.

DT: Denkt u dat we ooit een door de mens gemaakte superintelligentie zullen bereiken, en zo ja, wat zal er dan gebeuren?

KV: We hebben toch alles met onze eigen handen gemaakt? Waarom zou dit anders zijn? Voor mij ligt het belangrijkste verschil in bewustzijn. We hebben al door de mens gemaakte superintelligentie, maar we hebben nog geen volledig functionerend bewustzijn. Wanneer iets zo snel en zonder na te denken kan knipperen als mensen, tja, dan kunnen we weer praten.

DB: Ik denk niet dat het simpelweg zal ontstaan ​​door bestaande transformermodellen uit te breiden, ondanks sommige van de meer enthousiaste voorspellingen die erover gedaan worden. Hoe slim en interessant grote taalmodellen (LLM's) ook mogen zijn, het zijn in wezen probabilistische systemen die tekst, afbeeldingen en andere media genereren. Dat maakt ze nog niet bewust.

Een almachtige superschurk van silicium zoals Skynet zorgt voor een fantastisch filmisch drama, maar als we er ooit in slagen om echte superintelligentie te creëren, hoop ik oprecht dat een netwerk van geesten met toegang tot enorme hoeveelheden informatie, die in staat is problemen vanuit meerdere perspectieven te bekijken, vanzelf zal neigen naar communicatie en hulp in plaats van destructie. Maar ik ben daar niet naïef over. Systemen versterken ook onze vooroordelen, tekortkomingen en vooringenomenheden. Daarom is afstemming zo belangrijk.

DT: Wat heb je door het schrijven van dit boek geleerd over de relatie tussen de mensheid en kunstmatige intelligentie?

KV: Wij zijn de enige belanghebbenden. Wij zijn de meesters van onze creaties; als we ze niet leuk vinden, maken we ze af. Als we ze wel leuk vinden, trouwen we ermee. AI is ons allemaal, en mijn grootste zorg is dat slechts 6% van de wereldbevolking momenteel beslist hoe de andere 94% zal leven, werken en zich aanpassen aan de toekomst van AI . Maar als de geschiedenis een leidraad is, komt het waarschijnlijk wel goed. (Ik weet dat dat beroemde laatste woorden zijn!)

DB: Technologie en automatisering zijn menselijke creaties. Het is duidelijk geworden dat mensen er voortdurend naar streven dingen naar hun eigen beeld te scheppen, terwijl ze tegelijkertijd worstelen met de gevolgen. We vrezen baanverlies, vervanging en identiteitsverlies. We zijn gefascineerd door het creëren van iets krachtigs, om vervolgens al snel gegrepen te worden door de angst dat het ons ten val zal brengen. Maar de angst voor een dienaar die zich tegen ons zou kunnen keren, of een onbetrouwbare bondgenoot die ons stiekem zou kunnen vervangen, is niet uniek voor machines, toch? We projecteren deze verhalen misschien op computers in onze boeken en films, maar de onderliggende betekenis draait vaak om de menselijke paranoia rondom klasse, politiek en oorlog…

Meer specifiek is er een terugkerende schommeling tussen onze liefde voor en angst voor onze eigen technologie. In de jaren 70, te midden van de paranoia van de Koude Oorlog, werden computers vaak afgeschilderd als instrumenten van vernietiging: Colossus, Cylons, HAL 9000 en zelfs V'Ger in Star Trek: The Motion Picture . In de jaren 80, toen pc's en spelconsoles vertrouwde apparaten voor thuisentertainment werden, presenteerde de populaire cultuur machines steeds vaker als trouwe metgezellen: KITT, Metal Mickey, Twiki, Nono en Data. Vervolgens sloeg de slinger weer om: tegen het einde van de jaren 80 en in de jaren 90 verschenen films als The Terminator en The Matrix . Deze afwisselende golven van optimisme en angst zijn terug te voeren op de Industriële Revolutie en weerspiegelen eerdere technologische sprongen. Technologie verandert, maar onze emotionele reacties erop blijven opmerkelijk constant.

Over de auteur en details over de boeken

Kelly Vero

Kelly Ferro werkt al 30 jaar in de videogame- en technologie-industrie, van programmeur tot senior manager, en heeft meegewerkt aan iconische titels zoals Tomb Raider , de Halo- serie , de Transformers -serie en Subway Surfers . Als internationaal spreker en thought leader op het gebied van gamificatie en metaverse, verschijnt Ferro regelmatig op lijsten met een focus op technologie en de toekomst, zoals de Forbes-lijst van de 100 machtigste vrouwen van de toekomst. Ze is een bekroonde docent en genomineerd auteur. Haar bestsellers op het gebied van non-fictie omvatten * Breaking Through Bytes: Women Shaping the Digital World * en * From Pixels to Portals: How Video Games Made the Metaverse *. Ze woont in Zürich, Zwitserland.

Dave Bradley

Dave Bradley werkt al bijna 30 jaar in de media, waar hij functies bekleedde als tijdschrift- en onlinejournalist, schrijver, redacteur en presentator van evenementen, evenals senior consulting manager. Hij schreef en redigeerde voor tijdschriften zoals Microsoft Windows: The Official Magazine , SFX en Comic Heroes . Daarnaast schreef en publiceerde hij voor websites als Pocket Gamer , PC Games Insider en Crime Fiction Lover . Als groot sciencefictionliefhebber brengt Bradley zijn tijd door met het kijken van films, het spelen van games en het maken van veel reizen. Hij is verantwoordelijk voor de nieuwsbrief AI Gamechangers en neemt regelmatig deel aan de Pocket Gamer Connects-conferenties. Hij woont in Bath, Verenigd Koninkrijk.

Machines die mythen creëren: De verhalen achter kunstmatige intelligentie

Geschreven door Dave Bradley en Kelly Ferro

Uitgegeven door Bloomsbury op 3 september 2026.

Verkrijgbaar als e-book of in gebonden uitvoering.

---

---